Αρχαϊκός
τύπος (Βρετανικό Μουσείο) |
Η κύλικα ήταν ποτήρι κυκλικού σχήματος, βαθύ, αλλά τελείως ανοιχτό, με βάση και 2 λαβές. Ο κλασικός τύπος της κύλικας μοιάζει με τα σημερινά ποτήρια της σαμπάνιας με προσθήκη δύο αυτιών συνήθως προς εξάρτηση της κενής κύλικας. Σε αγγειογραφίες οι συνδαιτημόνες κρατούν αυτά τα ποτήρια από τη βάση ή το πόδι. Το ύψος του ποδιού, όπως και το βάθος της κύλικας, ποίκιλλε κατά τόπο και χρόνο και γι' αυτό είναι πολλές οι παραλλαγές της κύλικας. Ο αρχαιότερος τύπος κύλικας είναι είδος βαθιού κυπέλου με την κοιλιά κάθετα διαμορφωμένη και με πόδι παχύ και ψηλό. Οι λαβές παρουσιάζουν το σχήμα βραχέως και πλήρως αυτιού, πολλές φορές δε έλλειπαν εντελώς.
Αυτός ο τύπος συναντάται στην Ιταλία, στην Ελλάδα και στη Μικρά Ασία και ανήκει στην αρχαϊκή περίοδο. Χαρακτηριστικό δείγμα είναι η αρχαϊκή κύλικα που βρίσκεται στο βρεττανικό μουσείο, διακοσμημένη με μαιάνδρους και κυμματιστές γραμμές. |
| Με το πέρασμα του χρόνου το σχήμα αυτής της κοτύλης μεταβάλλεται σε κομψότερο και απλοϊκότερο, για να καταλήξει, μέσω βαθμιαίας ελάφρυνσης και λέπτυνσης των μερών της, στον ωραίο κλασικό τύπο. Οι κύλικες αυτού του τύπου φαίνονται σχεδόν πεπλατυσμένες συνέπεια του μεγάλου πλάτους σε σχέση προς το μικρό βάθος. Ο πυθμένας του ποτηριού σχηματίζει επίμηκες τόξο. Το πόδι, λεπτό και ελαφρά υψωμένο, διαγράφει ελαφρά καμπύλη. Οι λαβές, σε σχήμα κεράτων και όχι δακτυλίων, επιμηκύνονται και αυτές, ακολουθώντας τη γενική τάση του αγγείου. Υπάρχουν όμως και κύλικες με κατά κάποιον τρόπο πεπιεσμένη βάση ή και χωρίς τη βάση, οι οποίες μοιάζουν με τη φιάλη. Κατά τον Αθήναιο, οι Κύπριοι ονόμαζαν κύλικα την κοτύλη. Ο Πολυδεύκης συγχέει την κύλικα με το καρχήσιο. Έτσι αποδεικνύεται ότι ο όρος της κύλικας επιδέχεται πολλούς ορισμούς. Γενικά όμως γίνεται παραδεκτό ότι η κύλικα είναι το αγγείο που περιγράψαμε παραπάνω και μοιάζει αρκετά με τα σημερινά ποτήρια της σαμπάνιας. Οι κύλικες κατασκευάζονταν από όλες τις ύλες. Συνήθως βέβαια κατασκευάζονταν από άργιλλο. |
