"ΚΑΤΑ ΧΡΙΣΤΙΑΝΩΝ" - ΠΟΡΦΥΡΙΟΣ (Αποσπάσματα)

(Πρώτον μέν γάρ είκότως άν τις διαπορήσειε τίνες όντες έπί τήν γραφήν παρεληλύθαμεν)πότερον Έλληνες ή βάρβαροι ή τί άν γένοιτο τούτων μέσον καί τίνας έαυτούς είναί φαμεν ού τήν προσηγορίαν ότι καί τοίς πάσιν έκδηλος αύτη άλλά τόν τρόπον καί τήν προαίρεσιν τού βίου' ούτε γάρ τά Έλλήνων φρονούντας όράν ούτε τά βαρβάρων έπιτηδεύοντας (. Ι .). Τί ούν άν γένοιτο τό καθ' ήμάς ξένον καί τίς ό νεωτερισμός τού βίου; πώς δ' ού πανταχόθεν δυσσεβείς άν είεν καί άθεοι οί τών πατρίων έθών άποστάντες δι' ών πάν έθνος καί πάσα πόλις συνέστηκεν; ή τί καλόν έλπίσαι είκός τούς τών σωτηρίων (σωτήρων ω.) Έχθρούς καί πολεμίους καταστάντας καί τούς εύεργέτας παρωσαμένους; καί τί γάρ άλλο ή θεομαχούντας; ποίας δέ καί άξιωθήσεσθαι συγγνώμης τούς έξ αίώνος μέν παρά πάσιν Έλλησιν καί βαρβάροις κατά τε πόλεις καί άγρούς παντοίοις ίεροίς καί τελεταίς καί μυστηρίοις πρός άπάντων όμού βασιλέων τε καί νομοθετών καί φιλοσόφων θεολογουμένους άποστραφέντας έλομένους δέ τά άσεβή καί άθεα τών έν άνθρώποις; ποίαις δ' ούκ άν ένδίκως ύποβληθείεν τιμωρίαις οί τών μέν πατρίων φυγάδες τών δ' όθνείων καί παρά πάσι διαβεβλημένων Ίουδαικών μυθολογημάτων γενόμενοι ζηλωταί; πώς δ' ού μοχθηρίας είναι καί εύχερείας έσχάτης τό μεταθέσθαι μέν εύκόλως τών οίκείων άλόγω δέ καί άνεξετάστω πίστει τά τών δυσσεβών καί πάσιν έθνεσι πολεμίων έλέσθαι καί μηδ' αύτώ τώ παρά Ίουδαίοις τιμωμένω θεώ κατά τά παρ' αύτοίς προσανέχειν νόμιμα καινήν δέ τινα καί έρήμην άνοδίαν έαυτοίς συντεμείν μήτε τά Έλλήνων μήτε τά Ίουδαίων φυλάττουσαν; (Ταύτα μέν ούν είκότως άν τις Έλλήνων μηδέν άληθές μήτε τών οίκείων μήτε τών καθ' ήμάς έπαίων πρός ήμάς άπορήσειεν). 

Ε. δ. Ιιι . Οί δή ούν τά μέν δόξαντα αύτοίς άγαθήν φέρειν φήμην παραιτούμενοι τάς δέ καθ' έαυτών διαβολάς είς άληστον αίώνα καταγράφοντες .... Πώς ού φιλαυτίας μέν άπάσης καί ψευδολογίας έκτός γεγονέναι ένδίκως άν όμολογοίντο φιλαλήθους δέ διαθέσεως σαφή καί έναργή τεκμήρια παρεσχηκέναι; οί δέ γε τούς τοιούσδε πεπλάσθαι καί κατεψεύσθαι νομίζοντες καί οία πλάνους βλασφημείν πειρώμενοι πώς ούκ άν γένοιντο καταγέλαστοι φίλοι μέν φθόνου καί βασκανίας έχθροί άήρ τόν έτερον κινών ώσαύτως ποιεί τήν φωνήν άπασαν όμοίαν καθάπερ έχει καί έπί τής όξύτητος καί τής βαρύτητος. Καί γάρ τά τάχη τά τής πληγής τά έτερα τοίς έτέροις συνακολουθούντα διαφυλάττει τάς φωνάς ταίς άρχαίς όμοίως. 

Αί δέ πληγαί γίνονται μέν τού άέρος ύπό τών χορδών πολλαί καί κεχωρισμέναι διά δέ σμικρότητα τού μεταξύ χρόνου τής άκοής ού δυναμένης συναισθάνεσθαι τάς διαλείψεις μία καί συνεχής ήμίν ή φωνή φαίνεται καθάπερ καί έπί τών χρωμάτων' καί γάρ τούτων τά διεστηκότα δοκεί πολλάκις ήμίν συνάπτειν άλλήλοις όταν φέρωνται ταχέως. Τό δ' αύτό συμβαίνει τούτο καί περί τάς συμφωνίας. Διά γάρ τό περισυγκαταλαμβάνεσθαι τούς έτέρους ήχους ύπό τών έτέρων καί γίνεσθαι τάς καταπαύσεις αύτών άμα λανθάνουσιν ήμάς αί μεταξύ γινόμεναι φωναί. Πλεονάκις μέν γάρ έν πάσαις ταίς συμφωνίαις ύπό τών όξυτέρων φθόγγων αί τού άέρος γίνονται πληγαί διά τό τάχος τής κινήσεως' τόν δέ τελευταίον τών ήχων άμα συμβαίνει προσπίπτειν ήμίν πρός τήν άκοήν καί τόν άπό τής βραδυτέρας γινόμενον' ώστε τής άκοής ού δυναμένης αίσθάνεσθαι καθάπερ είρηται τάς μεταξύ φωνάς άμα δοκούμεν άμφοτέρων τών φθόγγων άκούειν συνεχώς. Παχείαι δ' είσί τών φωνών τούναντίον όταν ή τό πνεύμα πολύ καί άθρόον έκπίπτον' διό καί τών άνδρών είσι παχύτεραι καί τών τελείων αύλών καί μάλλον όταν πληρώση τις αύτούς τού πνεύματος. Φανερόν δ' έστίν' καί γάρ άν πιέση τις τά ζεύγη μάλλον όξυτέρα ή φωνή γίνεται καί λεπτοτέρα. Κάν κατασπάση τις τάς σύριγγας κάν δ' έπιλάβη παμπλείων ό όγκος γίνεται τής φωνής διά τό πλήθος τού πνεύματος καθάπερ καί άπό τών παχυτέρων χορδών. Παχείαι δέ γίνονται καί τών τραγιζόντων καί τών βραγχιώντων καί μετά τούς έμέτους διά τήν τραχύτητα τής άρτηρίας καί διά τό μή ύπεξάγειν άλλ' αύτού προσκόπτουσαν άνειλείσθαι τήν φωνήν καί λαμβάνειν όγκον καί μάλιστα διά τήν ύγρότητα τού σώματος. Λιγυραί δ' είσί τών φωνών αί λεπταί καί πυκναί καθάπερ καί έπί τών τεττίγων καί τών άκρίδων καί αί τών άηδόνων καί όλως όσαις λεπταίς ούσαις μηθείς άλλότριος ήχος παρακολουθεί' όλως γάρ ούκ έστιν ούτ' έν όγκω φωνής τό λιγυρόν ούτ' έν τόνοις άνιεμένοις καί βάρεσιν ούτ' έν ταίς τών φθόγγων άφαίς άλλά μάλλον όξύτητι καί λεπτότητι καί άκριβεία. Διό καί τών όργάνων τά λεπτά καί σύντονα καί μή έχοντα κέρας τάς φωνάς έχειν λιγυροτέρας. Ό γάρ άπό τών ύδάτων ήχος καί όλως όταν άπό τινος γινόμενος παρακολουθή συνέχει τήν άκρίβειαν τήν τών φθόγγων. Σαθραί δ' είσί καί παρερρυηκυίαι τών φωνών όσαι μέχρι τινός φερόμεναι συνεχείς διασπώνται. 

Φανερώτατον δέ τούτ' έστίν έπί τού κεράμου' πάς γάρ ό έκ πληγής ΄ραγείς ποιεί τόν ήχον σαθρόν διασπωμένης τής κινήσεως τά κατά τήν πληγήν ώστε μηκέτι γίνεσθαι τούς έκπίπτοντας ήχους συνεχείς. Όμοίως δέ τούτο συμβαίνει καί έπί τών έρρωγότων κεράτων καί έπί τών χορδών τών (παρα)νενευρισμένων. Έπί πάντων μέν γάρ τών τοιούτων μέχρι μέν τινος ό ήχος φέρεται συνεχής έπειτα διασπάται καθ' ό τι άν ή μή συνεχές τό ύποκείμενον ώστε μή μίαν γίνεσθαι πληγήν άλλά διεσπασμένην καί φαίνεσθαι τόν ήχον σαθρόν' σχεδόν γάρ παραπλήσιαι τυγχάνουσιν ούσαι τοίς τραχείαις πλήν έκείναι μέν είσιν άπ' άλλήλων κατά μικρά μέρη διεσπασμέναι τών δέ σαθρών αί πλείσται τάς μέν άρχάς έχουσι συνεχείς έπειτ' είς πλείω μέρη τήν διαίρεσιν λαμβάνουσιν. Δασείαι δ' είσί τών φωνών όσαις έσωθεν τό πνεύμα εύθέως συνεκβάλλομεν μετά τών φθόγγων. Ψιλαί δ' είσί τούναντίον όσαι γίνονται χωρίς τής τού πνεύματος έκβολής.Κε τό πνεύμα' ούτός έστιν (ό) Ίωάννης. Ό δέ λέγει' καί φωνή μεγάλη κράξας είπε' πάτερ είς χείράς σου παραθήσομαι τό πνεύμά μου' ούτος δέ τυγχάνει Λουκάς. Έκ ταύτης τής έώλου ίστορίας καί διαφώνου ώς ούχ ένός άλλά πολλών πεπονθότων έστι λαβείν τόν λόγον' εί γάρ ό μέν' είς χείράς σου λέγει παραθήσομαι τό πνεύμά μου ό δέ' τετέλεσται ό δέ' θεέ μου ίνα τί με έγκατέλιπες; ό δέ' ό θεός θεός μου είς τί ώνείδισάς με; φανερόν ώς άσύμφωνος αύτη μυθοποιία ή πολλούς σταυρουμένους έμφαίνει ή ένα δυσθανατούντα καί τό σαφές τοίς παρούσι τού πάθους μή παρέχοντα' εί δέ κατά άλήθειαν τόν τρόπον τού θανάτου είπείν μή δυνάμενοι ούτοι παντάπασιν έρραψώδησαν καί περί τών λοιπών ούδέν έσαφήνισαν. 

Μ. Ιι Ότι δέ τά περί τού τέλους αύτού πάντα κατεστοχάσαντο έξ έτέρου κεφαλαίου τούτ' άποδειχθήσεται' γράφει γάρ Ίωάννης' έπί δέ τόν Ίησούν έλθόντες ώς είδον αύτόν ήδη τεθνηκότα ού κατέαξαν αύτού τά σκέλη άλλ' είς τών στρατιωτών λόγχη ένυξεν αύτού τήν πλευράν' καί έξήλθεν εύθύς αίμα καί ύδωρ' μόνος γάρ τούτ' είρηκεν ό Ίωάννης τών δέ άλλων ούδείς' διό καί αύτός έαυτώ βούλεται μαρτυρείν λέγων' καί ό έωρακώς μεμαρτύρηκε καί άληθινή αύτού έστιν ή μαρτυρία. Όπερ δοκεί μοι τουτί κέπφου τυγχάνειν τό ΄ρήμα' πώς γάρ άληθινή ή μαρτυρία τού περί ού ή μαρτυρία μή ύφεστώτος; μαρτυρεί γάρ τις περί τού όντος' περί δέ τού μή όντος πώς άν λεχθείη μαρτυρία; 

μ. Ιιι Ταύτα μέν χύδην ούτω μακρηγορούμενα πολλήν ώς είκός έχει τήν άηδίαν καί ώσπερ αύτά πρός έαυτά τής άντιλογίας άνακαίει τήν μάχην' εί γάρ έθέλει τις ώς έκ τριόδου κάκείνον τών εύαγγελίων άφηγήσασθαι τόν λόγον όν ό Ίησούς τών Πέτρω διαφθέγγεται φάς' Υπαγε όπίσω μου Σατανά σκάνδαλόν μου εί ότι ού φρονείς τά τού θεού άλλά τά τών άνθρώπων' είτ' έν έτέρω τόπω' Σύ εί Πέτρος καί έπί ταύτη τή πέτρα οίκοδομήσω μου τήν έκκλησίαν καί σοι δώσω τάς κλείς τής βασιλείας τών ούρανών' εί γάρ ούτω κατέγνω τού Πέτρου ώς καί Σατανάν αύτόν είπείν όπίσω βαλλόμενον καί σκάνδαλον μηδ' ότιούν θείον άνειληφότα φρόνημα άποσκορακίσαι δ' αύτόν ούτως άτε καιρίως πλημμελήσαντα ώς μηδ' είς όψιν τού λοιπού λαβείν τούτον έθέλειν άλλ' είς τούπίσω ΄ρίψαι είς τόν τών άπερριμμένων καί άφανών όμιλοντί χρή ταύτης άνωτέρω τής άποφάσεως ψήφον άπεκδέχεσθαι κατά τού κορυφαίου καί πρώτου τών μαθητών; ταύτα γούν εί τις νήφων σφοδρώς μηρυκήσεται είθ' ώς έπιλαθομένου τού Χριστού τών κατά τού Πέτρου γεγενημένων φωνών έπακούσει τό' Σύ εί Πέτρος καί έπί ταύτη τή πέτρα οίκοδομήσω μου τήν έκκλησίαν καί τό' Σοί δώσω τάς κλείς τής βασιλείας τών ούρανών ού γελάσεται μέγα τό στόμα ΄ρηγνύμενος; ού καγχάσει καθάπερ έν θυμέλη θεάτρου; ού λέξει κερτομών ού συριεί σφοδρότερον; ού τοίς παρεστώσιν έρεί γεγωνότερον' Ή Πέτρον Σατανάν λέγων έμεθύσκετο οίνω βεβαρημένος καί λαλών έπίληπτα ή κλειδάρχην τούτον τής βασιλείας ποιών όνείρους έζωγράφει τή φαντασία τών ύπνων; ποίος γάρ Πέτρος βαστάσαι τής έκκλησίας τήν κρηπίδα δυνά μενος ό μυριάκις σαλευθείς εύχερεία τής γνώμης; ποίος στερρός έν αύτώ λογισμός έφωράθη ή πού τό άκλόνητον τής φρονήσεως έδειξεν ό παιδίσκης οίκτράς ένεκεν τού Ίησού ΄ρημάτιον έπακούσας καί δεινώς κραδαινόμενος ό τρίτον έπιορκήσας ού μεγάλης αύτώ τινος έπικειμένης άνάγκης; εί γούν τόν ούτως είς αύτό τής εύσεβείας πταίσαντα τό κεφάλαιον Σατανάν προλαβών εύλόγως ώνόμασεν άτόπως πάλιν ώς άγνοών ό έποίησε τής κορυφής τών πραγμάτων διδοί τήν έξουσίαν. 

Μ. Ιιι Ότι δέ Πέτρος έν πολλοίς πταίσας κατηγορείται δηλοί κάξ έκείνου τού κεφαλαίου τό ΄ρητόν όπου πρός αύτόν ό Ίησούς είπεν' Ού λέγω σοι έως έπτάκις άλλ' έως έβδομηκοντάκις έπτά άφήσεις τώ πλημμελούντι τό άμάρτημα. Ό δέ ταύτην λαβών τήν έντολήν καί τήν νομοθεσίαν ούδ' ότιούν τόν δούλον τού άρχιερέως πλημμελήσαντα κόπτει τού ώτίου καί ώμόν έργάζεται τόν μηδέν όλως άμαρτόντα. Τί γάρ ήμαρτεν εί κελευσθείς ύπό τού δεσπότου συνήλθεν είς τήν τότε κατά τού Χριστού έφοδον; 

μ. Ιιι Ούτος ό Πέτρος καί έν έτέροις άδικών έλέγχεται' άνδρα γάρ τινα λεγόμενον Άνανίαν καί σύν αύτώ γυναίκα Σάπφειραν καλουμένην έπεί μή τό πάν τού χωρίου τίμημα κατεβάλοντο όλίγον δ' είς άναγκαίας έαυτοίς (τάσ) χρείας άφώρισαν έθανάτωσε μηδέν άδικήσαντας. Τί γάρ ήδίκησαν εί μή πάντα τά έαυτών ήθέλησαν χαρίσασθαι; εί δ' άρα καί άδίκημα τό πράγμα ένομίζετο έχρήν αύτόν τών έντολών τού Ίησού μεμνημένον έως τετρακοσίων ένενήκοντα πλημμελημάτων συμπάσχειν διδαχθέντα συγγνώναι τή μιά εί γ' όντως άμαρτία τις τό πεπραγμένον ύπήρχε' σκοπείν δ' αύτόν έχρήν πρός τοίς άλλοις κάκείνο ώς αύτόν άγνοείν όμόσας τόν Ίησούν ού μόνον έψεύσατο άλλά καί έπιώρκησε τής μελλούσης καταφρονήσας κρίσεως καί άναστάσεως. 

Μ. Ιιι Ούτος ό πρωτοστάτης τού χορού τών μαθητών διδαχθείς ύπό τού θεού θανάτου καταφρονείν συλληφθείς ύπό Ήρώδου καί φυγών αίτιος κολάσεως τοίς τηρούσιν έγένετο. Φυγόντος γάρ αύτού νυκτός ήμέρας γενομένης θόρυβος ήν έν τοίς στρατιώταις πώς έξήλθεν ό Πέτρος' έπιζητήσας δέ αύτόν ό Ήρώδης καί μή εύρών άνακρίνας τούς φύλακας έκέλευσεν άπαχθήναι τουτέστιν άποτμηθήναι. Θαυμάσαι τοίνυν έστι πώς ό Ίησούς τοιούτω όντι τώ Πέτρω τά κλειδία δέδωκε τών ούρανών πώς έν τοσούτω τεταραγμένω θορύβω καί τηλικούτοις πράγμασι καταπεπονημένω έλεγε' βόσκε τά άρνία μου εί γε τά μέν πρόβατά είσιν οί Πιστοί (οί) είς τό τής τελειώσεως προβάντες μυστήριον τά δ' άρνία τών έτι Κατηχουμένων ύπάρχει τό άθροισμα άπαλώ τέως τρεφόμενον διδασκαλίας γάλακτι. Όμως ίστορείται μηδ' όλίγους μήνας βοσκήσας τά προβάτια ό Πέτρος έσταυρώσθαι είρηκότος τού Ίησού τάς άδου πύλας μή κατισχύσειν αύτού. Κατέγνω καί Παύλος Πέτρου λέγων' Πρό τού γάρ έλθείν άπό Ίακώβου τινάς μετά τών έθνών συνήσθιεν' ότε δέ ήλθον άφώριζεν έαυτόν φοβούμενος τούς έκ περιτομής' καί συνεκρίθησαν αύτώ πολλοί Ίουδαίοι. Πολλή δέ κάν τούτω καί μεγάλη κατάγνωσις άνδρα τού θείου στόματος ύποφήτην γενόμενον έν ύποκρίσει ζήν καί πρός άνθρώπων άρέσκειαν πολιτεύεσθαι έτι δέ καί γυναίκα περιάγεσθαι Παύλου καί τούτο λέγοντος' Μή ούκ έχομεν έξουσίαν άδελφήν γυναίκα περιάγεσθαι ώς καί οί λοιποί άπόστολοι καί Πέτρος; είτα έπιλέγει' Οί γάρ τοιούτοι ψευδαπόστολοι έργάται δόλιοι. Εί γούν έν τοσούτοις ίστόρηται έγκεκυλίσθαι κακοίς πώς ού φρικτέον ύποτοπήσαι κλείδας ούρανού κατέχειν καί λύειν καί δεσμείν αύτόν μυρίοις έσφιγμένον ώσπερ άτοπήμασιν; 

Συνέχεια