Ο Ποσειδώνας, όπως ο Δίας και ο Άδης ήταν γιος του Κρόνου και της Ρέας. Σύμφωνα με την παράδοση, ο Δίας ήταν ο υστερότοκος γιος του Κρόνου. Μερικοί συγγραφείς τον θεωρούν μεγαλύτερο αδελφό του Ποσειδώνα και αναφέρουν πως ο Ποσειδώνας είχε γλιτώσει από την αδηφαγία του Κρόνου χάρη σε μια υποκατάσταση ανάλογη μ' εκείνη που ακολούθησε τη γέννηση του Διός. Στην περίπτωση του Ποσειδώνα η Ρέα δεν πρόσφερε στον άντρα της Κρόνο για να καταπιεί μια πέτρα φασκιωμένη όπως έκανε με τον Δία, αλλά ένα πουλάρι αντί για το νεογέννητο παιδί της κι έκρυψε το παιδί της μέσα σ' ένα κοπάδι πρόβατα που έβοσκαν κοντά στην πηγή Άρνη, σε κάποια απόσταση από τη Μαντίνεια. Σύμφωνα με άλλους συγγραφείς, Άρνη ήταν τ' όνομα της παραμάνας του Ποσειδώνος. Ο Κρόνος ανησυχώντας και υποψιαζόμενος κάτι το ύποπτο να γίνεται από την Άρνη, πήγε να ζητήσει το βρέφος, μα εκείνη έκανε την ανήξερη και τον βεβαίωσε πως μήτε καν ήξερε κάτι σχετικό με καμιά γέννηση βρέφους.
Η ελληνική φαντασία επινόησε σχετικά με την ανατροφή του Ποσειδώνος κάτι ανάλογο της ανατροφής του Διός στην Κρήτη από τους Κουρήτες. Μόνο που στην Κρήτη οι Κουρήτες αντικαταστάθηκαν από τους Τελχίνες, που τους βρίσκουμε να τους λατρεύουν συγχρόνως ως θεότητες τις φωτιάς τόσο στην Κρήτη, όσο και στην Κύπρο και τη Ρόδο. Οι Τελχίνες είχαν κατασκευάσει κι έδωσαν την τρίαινα στον Ποσειδώνα (κατά μερικούς την είχαν κατασκευάσει οι Κύκλωπες). Η Ρέα, στους γιους της θάλασσας τους Τελχίνες, ανάθεσε την ανατροφή του παιδιού της και με της Καφίρα, της κόρης του Ωκεανού την συμπαράσταση.
Ο Δίας είχε κατορθώσει να επιβληθεί ως κυρίαρχος του Ολύμπου στους άλλους θεούς μα ορισμένες θεότητες δεν είχαν δεχτεί την παντοδυναμία του αδιαμαρτύρητα. Ο Ποσειδώνας ιδιαίτερα, υποτάχτηκε απρόθυμα στον αδελφό του, που τον θεωρούσε σφετεριστή της εξουσίας. Στην "Ιλιάδα" βρίσκουμε πολλούς στίχους που χαρακτηρίζουν ξεκάθαρα αυτή την κατάσταση και μας φανερώνουν τα αισθήματα που τρέφουν ο ένας για τον άλλον οι δύο αδελφοί. Ο Δίας ήθελε να τον υπακούει ο αδελφός του στα τυφλά. Λέει στην Ίριδα, την αγγελιοφόρο των θεών, "πέταξε γρήγορα και πήγαινε στο βασιλιά τον Ποσειδώνα αυτή τη διαταγή. Αν δεν υπακούσει στα λόγια μου, αν τα περιφρονήσει, ας βάλει καλά στο νου και στην καρδιά του, ότι παρ' όλη τη δύναμή του, δεν θα μπορέσει να τα βάλει εύκολα μαζί μου. Επειδή, καυχιέμαι, είμαι ο δυνατότερος κι είμαι ο πρωτογέννητος. Κι αυτός φαντάζεται ίσος μ' εμένα πως είναι, που μπροστά μου τρέμουν όλοι οι θεοί". Ο Όμηρος παρουσιάζει παρουσιάζει την ψυχική κατάσταση του Ποσειδώνος, που είναι υποχρεωμένος να υπακούσει στις διαταγές του αδελφού του, "Ο δοξασμένος Ποσειδώνας βαριαναστέναξε και λέει, "αλίμονο, ο Δίας αν είναι παντοδύναμος, η γλώσσα του τι εγωισμό αποπνέει! Τι; Θα με εξαναγκάσει με τη βία εμένα τον ισότιμό του; Ο Κρόνος απέκτησε από τη Ρέα τρεις γιους, τον Δία, εμένα και τον Άδη, που βασιλεύει στους νεκρούς. Η πατρική κληρονομιά σε τρεις
μοιράστηκε αυτή κλήρους, και πήρε ο καθένας μας το πατρικό του μετρικό. Κι όταν τραβήξαμε τους κλήρους, εμένα μου έλαχε στην αφρισμένη θάλασσα να βασιλεύω, στον Άδη έπεσαν τ' απέραντα σκοτάδια, στον Δία ο ουρανός ο άπειρος στα σύννεφα ανάμεσα και στον αέρα. Η γη κι ο μέγας Όλυμπος έμειναν κοινό μερίδιο για τους τρεις μας. Στη θέληση του Διός υποταγμένος δεν είμαι εγώ. Ας χαίρεται ειρηνικά, περήφανος για τη δύναμή του το μερτικό η τύχη που του όρισε κι ας μην επιχειρεί να με φοβίζει με τη δύναμή του σαν να ήμουν κανείς δειλός. Τους γιους του και τις κόρες του ας κοιτάξει, γι' αυτούς τις απειλές του ας τις κρατάει, αυτοί να τον υπακούν πρέπει, όταν προστάζει ή τους μαλώνει".
Ο Ποσειδώνας μάλιστα παρουσιάζεται και ως αντίζηλος του Διός στο ζήτημα της Θέτιδας, που και οι δύο αδελφοί την ήθελαν για σύζυγό τους. Ο Απολλόδωρος ο Αθηναίος μας λέει, "Αλλά όταν προφήτεψε η Θέμιδα πως το παιδί που θα γεννιόταν θα ήταν δυνατότερο από τον πατέρα του, την παράτησαν τη Θέτιδα και οι δυο".
Τελικά ο Ποσειδώνας αποφάσισε να δεχτεί την κυριαρχία του αδελφού του, όπως και οι άλλοι θεοί του Ολύμπου. Κι όχι μονάχα αυτό, αλλά όταν χρειαζόταν του πρόσφερε τη βοήθειά του και ευνοούσε ότι συνέφερε τον Δία. Όταν π.χ. ο Δίας μεταμορφωμένος σε ταύρο κλέβει την Ευρώπη, ο Ποσειδώνας κατευνάζει τα κύματα, ώστε να μπορέσει ο απαγωγέας μαζί με τη λεία του. Χάρη στον Ποσειδώνα επίσης, η Λητώ βρίσκει καταφύγιο για να γεννήσει τα παιδιά του Διός, τον Απόλλωνα και την Άρτεμη. Ακόμα και η Ηώ θα βρει την υποστήριξη του Ποσειδώνα στις περιπλανήσεις της πάνω στην θάλασσα. Επίσης ο Ποσειδώνας βοήθησε αποτελεσματικά τον αδελφό του κατά τον
αγώνα του ενάντια στους Τιτάνες και τους Γίγαντες.
Κάποτε, η νόμιμη σύζυγος του Διός επιχείρησε να ερεθίσει τη μνησικακία του Ποσειδώνα κατά του αδελφού του, του κυρίαρχου του Ολύμπου. Αυτό συνέβηκε στον Τρωικό Πόλεμο, όταν η ζυγαριά φαινόταν να κλίνει προς το μέρος των εχθρών των Ελλήνων. "Αλίμονο παντοδύναμε θεέ, εσύ που τραντάζεις τη γη, δε λυπάται η καρδιά σου για το χαμό των Ελλήνων, που τόσο πολλές κι όμορφες θυσίες σου προσφέρουν στις Αιγές και την Ελίκη;" του λέει. Όμως ο Ποσειδώνας κάνει τον κουφό στης Ήρας αυτή την πρόσκληση και της απαντά, "Δε θα ήθελα ακόμα και με τη βοήθεια όλων των θεών να τα βάλω με τον Δία, επειδή είναι πολύ πιο δυνατός από όλους σας μαζί".
Σε μιαν άλλη περίσταση βλέπουμε την Ήρα να μάχεται ανοιχτά τον Ποσειδώνα. Και το ζήτημα ήταν σε ποιόν θα ανήκε η Αργολίδα. Αποφάσισαν λοιπόν οι θεοί να αναθέσουν την υπόθεση σε ένα δικαστήριο, που θα το αποτελούσαν ο Ίναχος και οι δύο ποταμοί, ο Κηφισός και ο Αστερίων. Αυτοί λοιπόν αποφάσισαν υπέρ της Ήρας (η οποία έγινε κατ' εξοχήν προστάτρια του Άργους). Ο Ποσειδώνας όμως δε δέχτηκε με προθυμία αυτή την απόφαση και εκδήλωση τρομερή οργή στερεύοντας όλες τις πηγές της Αργολίδας. Αλλά, σύμφωνα με μια άλλη εκδοχή, ο Ποσειδώνας, αντίθετα, πλημμύρισε ολόκληρη τη χώρα. Σε ανάμνηση αυτού του γεγονότος οι Αργείοι ανέγειραν ναό στον "Ποσειδώνα Προσκλύστιον" (τον πλημμυρίζοντα).
Σύμφωνα με ένα μύθο, ο οποίος δεν βρήκε μεγάλη απήχηση, η Ααθηνά ήταν κόρη του Ποσειδώνος και της Τριτωνίδας.
Για την φιλονικία του Ποσειδώνος και της Αθηνάς για την ονομασία της Αθήνας,ο Απολλόδωρος ο Αθηναίος μας εξιστορεί, "Τον καιρό που βασίλευε ο Κέκροπας, ο πρώτος βασιλιάς της Αττικής, αποφάσισαν οι θεοί να οικειοποιηθεί ο καθένας τους μερικές πόλεις, όπου θα τους αποδίδονταν ιδιαίτερες τιμές. Πρώτος ήρθε στην Αττική ο Ποσειδώνας και μ' ένα χτύπημα της τρίαινας του έκανε να αναβλύσει η πηγή που ονομάζεται "Ερεχθηίς". Ύστερα ήρθε η Αθηνά, που, παίρνοντας για μάρτυρα πως έκανε κατοχή της χώρας τον Κέκροπα, φύτεψε ένα ελαιόδεντρο που υπάρχει ακόμα στο Πανδρόσειο. Και τότε ξέσπασε φιλονικία ανάμεσα στους δύο θεούς, για το ζήτημα σε ποιον θ' ανήκει ο τόπος. Ο Δίας όρισε δικαστές, όχι τον Κέκροπα και τον Κραναό ούτε τον Ερεχθέα, όπως μερικοί συγγραφείς αναφέρουν, αλλά τους δώδεκα θεούς, που επιδίκασαν στην Αθήνα τη χώρα, σύμφωνα με του Κέκροπος τη μαρτυρία πως πρώτη αυτή φύτεψε την ελιά. Κι οργίστηκε τότε ο Ποσειδώνας από αυτή την απόφαση και πλημμύρισε το Θριάσιο πεδίο, και σκέπασε την Αττική με τα νερά της θάλασσας".
Οι αρχαίοι συγγραφείς μας παρουσιάζουν επίσης τον Ποσειδώνα υποχρεωμένο να παραχωρήσει τη θέση του σε άλλες θεότητες σε πολλά σημαντικά μέρη της Ελλάδας. Έτσι, αναγκάστηκε να παρατήσει την Αίγινα στον Δία, στον Απόλλωνα στους Δελφούς και στον Διόνυσο τη Νάξο. Ο Ποσειδώνας και ο Ήλιος φιλονίκησαν για την περιοχή της Κορίνθου. Κι έδωσε ο Βριάρεως, που κλήθηκε τη χώρα να μοιράσει, στον Ήλιο τον Ακροκόρινθο, και στον Ποσειδώνα ολόκληρο το υπόλοιπο του Ισθμού, όπου και πήρε μεγάλη
έκταση η λατρεία του.
|
Ο ΓΑΜΟΣ ΤΟΥ ΠΟΣΕΙΔΩΝΟΣ ΜΕ ΤΗΝ ΑΜΦΙΤΡΙΤΗ |
Σύζυγο του Ποσειδώνος θεωρούσαν οι αρχαίοι Έλληνες μια θαλάσσια θεότητα, την Αμφιτρίτη. Όμως οι συγγραφείς, δεν είναι σύμφωνοι για την καταγωγή της. Κατά τον Ησίοδο ήταν θυγατέρα της Δωρίδας και του Νηρέα. Κατά τον Απολλόδωρο τον Αθηναίο γονέοι της ήταν η Τιθύα και ο Ωκεανός. Γενικότερα παραδεκτή από τις δυο είναι η πρώτη εκδοχή. Η Αμφιτρίτη, αδελφή της Τιθύας, θυγατέρας του Νηρέα κι αυτής, μια μέρα χόρευε στη Νάξο αντάμα με τις άλλες Νηρηίδες, που με την ομορφιά της τις επισκίαζε. Ο Ποσειδώνας, σαν την είδε, την ερωτεύτηκε, την άρπαξε και γυναίκα του την έκανε.
Σύμφωνα με άλλη παράδοση, δεν έγιναν τα πράγματα τόσο απλά. Η Αμφιτρίτη προσπάθησε να ξεφύγει από το κυνήγι του Ποσειδώνος και καταφεύγει στον Άτλαντα όπου κρύβεται στα βάθη της θάλασσας. Ο Ποσειδώνας την αναζητεί καθώς έχασε την ίχνη της. Και τη βρίσκει τότε το δελφίνι, που φέρνει την όμορφη Νηρηίδα στον Ποσειδώνα. Από ευγνωμοσύνη ο θεός της θάλασσας το τοποθετεί ανάμεσα στα αστέρια. Από την ένωσή του με την Αμφιτρίτη γεννήθηκε ένας γιος, ο Τρίτωνας και δύο κόρες, η Ρόδος και η Βενθεσικύμη. Ο Ποσειδώνας δεν είχε ωστόσο λιγότερες από τον Δία ερωτικές περιπέτειες. Όμως στάθηκε περισσότερο ευτυχισμένος από τον αδελφό του διότι είχε την Αμφιτρίτη για σύζυγο η οποία δεν ήταν ζηλιάρα σαν την Ήρα και δεν καταδίωκε τις αντιζήλους της με μανία. Μονάχα ένα μύθο ξέρουμε όπου η Αμφιτρίτη τα βάζει με ένα από τα θύματα του άστατου σύζυγού της. Ο Ποσειδώνας ερωτεύθηκε τη νύμφη Σκύλλα και η Αμφιτρίτη για να την εκδικηθεί ρίχνει μερικά βότανα στην πηγή όπου λουζόταν η Νύμφη. Η δύστυχη Νύμφη μεταμορφώθηκε σε ένα απαίσιο τέρας.
Σε πολλά μέρη, η λατρεία της Αμφιτρίτης συνδέονταν με τη λατρεία του Ποσειδώνος. Οι Έλληνες καλλιτέχνες συχνά την χρησιμοποιούσαν στις αναπαραστάσεις τους. Στην Τήνο υπήρχε άγαλμά της χάλκινο, εννέα πήχες ύψος. Επίσης, απεικονίζονταν στη δυτική μετόπη του Παρθενώνα. Ο ναός
του Ποσειδώνος στην Κόρινθο περιείχε ένα πολύτιμο έργο τέχνης, δώρο του Ηρώδου του Αττικού. Η Αμφιτρίτη απεικονίζονταν όρθια πάνω σε
τέθριππο, πλάι στον Ποσειδώνα, με ένα κοπάδι από Τρίτωνες γύρω τους. Στο βάθρο, όπου πατούσε το άρμα, ο καλλιτέχνης είχε αναπαραστήσει σκηνές και πρόσωπα της μυθολογίας όπως, Νηρηίδες, τη γέννηση της Αμφιτρίτης, τους Διόσκουρους, τον Βελλερεφόντη και τον Πήγασο.
