|
|||||||
|
|
|
|||||
|
|
|||||||
|
|
![]() |
Η ΛΑΤΡΕΙΑ ΤΟΥ ΔΙΟΣ |
|
ΛΥΚΑΙΟΣ ΔΙΑΣ |
Η λατρεία του Διός που τελούνταν στην κορυφή του Λύκαιου όρους της Αρκαδίας στο οποίο υπήρχε ένας απλός βωμός, χωρίς αγάλματα ή άλλες παραστάσεις προς τιμή του θεού. Μας λέει ο Παυσανίας: "Μπροστά στο βωμό
υψωνόταν δυο στήλες, σχεδόν κατά τη διεύθυνση της ανατολής και πάνω τους ήταν ζωγραφισμένοι επίχρυσοι αετοί, με πολύ αρχαία τεχνοτροπία. Σ' αυτόν το βωμό προσφέρονταν μυστηριώδεις θυσίες στο Λύκαιο Δία".
Απαγορευόταν, με ποινή θανάτου, να πλησιάσουν στο βωμό οι αμύητοι και καθένας είχε το δικαίωμα να σκοτώσει τον παραβάτη.
Ένας άλλος μύθος προσθέτει, ότι τα ζώα ή οι άνθρωποι που είχαν εισδύσει
στο θυσιαστήριο του Λύκαιου Δία δεν είχαν πια σκιά. Μάλιστα οι Αρκάδες πίστευαν πως η πόλη Λυκόσουρα, που βρισκόταν κοντά στο μέρος όπου λατρεύονταν ο Λύκαιος Δίας, ήταν η αρχαιότερη στον κόσμο. "Απ' όλες τις πόλεις που παρήγαγε η γη στις ηπείρους και τα νησιά, η Λυκόσουρα είναι η αρχαιότερη. Πρώτη αυτή είδε το φως και δια μέσου αυτής οι άνθρωποι μάθανε να χτίζουνε πόλεις".
|
Η ΛΑΤΡΕΙΑ ΤΟΥ ΔΙΟΣ ΣΤΗ ΔΩΔΩΝΗ |
Ένα από τα πιο περίφημα ιερά του Διός είναι εκείνο που υπήρχε στη Δωδώνη από πολύ παλιά. Κι είχε
απλωθεί η φήμη του σε ολόκληρο τον ελληνικό κόσμο εξαιτίας του μαντείου του. Η Δωδώνη βρίσκεται στην Ήπειρο σε μια τοποθεσία την οποία μας την περιγράφει ο Ησίοδος: " Η Ελλοπία είχε πολλούς αγρούς και λιβάδια, όπου βόσκανε πρόβατα και βόδια πολλά. Πολυάριθμοι θνητοί την κατοικούσαν με κοπάδια πολλά. Σε μια άκρη της περιοχής αυτής βρισκόταν η Δωδώνη, στο θεό Δία αγαπητή. Κι ο θεός εγκατέστησε το μαντείο του εκεί, στην κοιλότητα του κορμού μιας
βαλανιδιάς. Πολλοί προσκυνητές, με πλούσια δώρα
πήγαιναν σ' αυτό, εκλιπαρώντας του Ολύμπιου θεού την εύνοια και για να μάθουν τις θελήσεις του."
Η Δωδώνη ήταν ένα από τα μέρη, όπου ο Δίας ως φίλος των ανθρώπων
φανερωνόταν σ' αυτούς με τη φωνή της Φύσης και στην περίπτωση αυτή με το θρόισμα των φυλλωμάτων των δέντρων και του ήχου μιας πηγής.
Το μαντείο του Δία στη Δωδώνη θεωρούνταν το αρχαιότερο της ελληνικής γης. Ο Όμηρος σε μιαν επίκληση που κάνει ο Αχιλλέας, μιλάει για "δυσχείμερον Δωδώνην". Και μάλιστα υπήρχε η φήμη, ότι ο Δευκαλιών απ' αυτό το μαντείο είχε ζητήσει του Δία τη συμβουλή και τούτο το μαντείο πολλές προσωπικότητες του αρχαίου κόσμου, είχαν επισκεφτεί για να ζητήσουν την συμβουλή του Ολύμπιου, π.χ. ο Ίναχος, η Ιώ, ο Ηρακλής, ο Ιάσων, ο Οδυσσέας, ο Νεοπτόλεμος, ο Ορέστης...
Ο Ηρόδοτος αναφέρει δυο διαφορετικές εκδοχές σχετικά με την ίδρυση του μαντείου αυτού: " Δυο περιστέρες είχαν πετάξει από τη Θήβα της Αιγύπτου, η μιά στη Λιβύη και η άλλη στη Δωδώνη. Η δεύτερη κάθησε πάνω σε μια βαλανιδιά και με φωνή ανθρώπινη είπε στους Δωδωναίους πως έπρεπε να χτίσουν στο σημείο αυτό του Δία μαντείο. Και κατάλαβε των Δωδωναίων ο λαός, ότι τούτο ήταν
μήνυμα του Δία και υπακούσανε αμέσως. Η άλλη περιστέρα πρόσταξε τους Λίβυους να ιδρύσουν το μαντείο του Άμμωνα."
Κατά το δεύτερο μύθο: "Οι Φοίνικες άρπαξαν δυο γυναίκες από την Θήβα. Αργότερα έγινε γνωστό, πως η μια τους είχε πουληθεί στη Λιβύη και η άλλη στην Ελλάδα και πως οι δυο τους είχαν ιδρύσει τα πρώτα μαντεία στις χώρες αυτές".
Άλλοι μυθογράφοι θεωρούν τις περιστέρες που μιλούσαν δώρα του Διός στην κόρη του Ήβη. Και η μια τους πήγε στη Δωδώνη. Τη στιγμή που έφτανε, ένας ξυλοκόπος ετοιμαζόταν να κόψει του Διός την ιερή βαλανιδιά. Η περιστέρα τον εμπόδισε..
Το ίδιο πουλί παίζει τον ίδιο ρόλο και σε άλλο μύθο, όταν ένα βοσκός ήρθε να ζητήσει από τον Δία να του πει το όνομα εκείνου που του είχε κλέψει ένα πρόβατο. Το μαντείο, που εκείνη τη μέρα θα μιλούσε για πρώτη φορά, του υπέδειξε τον ένοχο. Κι ο κλέφτης οργισμένος ετοιμαζόταν να κόψει το τρομερό για κείνον δέντρο, όταν μια περιστέρα, που βγήκε από το δέντρο, τον εμπόδισε.
Ο ρήτορας Φιλόστρατος, του 2ου μ.α.χ.χ αιώνα, μας έδωσε την περιγραφή ενός πίνακα, που παρίστανε τη χρυσή περιστέρα καθισμένη πάνω στην βαλανιδιά, τη δρυ, τη σοφή σε αποκαλύψεις με τους χρησμούς, που μεταδίνει από μέρος του Ολύμπου. Και καταγής βρισκόταν ο πέλεκυς, που είχε πέσει από τα χέρια του ξυλοκόπου. Στολισμένη είναι ολόκληρη η δρυς, επειδή, όπως και ο τρίποδας των Δελφών, εκδίδει τους χρησμούς. Κι οι άνθρωποι φαίνονται να πλησιάζουν, ο ένας για να προσφέρει θυσία, ο άλλος για να πάρει χρησμό..
Παράλληλα με τον Δία λατρευόταν στη Δωδώνη και μια θεά, η Διώνη, που θεωρούνταν στην περιοχή εκείνη σύζυγος του Διός. Κατά τον Ησίοδο ήταν θυγατέρα της Τηθύος και του Ωκεανού. Μερικοί συγγραφείς τη θεωρούν μητέρα της Αφροδίτης. Καθώς φαίνετε από αρχαία νομίσματα που βρέθηκαν στην Ήπειρο. η λατρεία της Διώνης συνδεόταν με την λατρεία του Διός στο μαντείο.
Είναι πολύ πιθανό οι δυο θεότητες, να θεωρούνταν
θεότητες μιας πηγής, στην αρχή, που έτρεχε κοντά στον κορμό της ιερής
βαλανιδιάς. Ο μύθος μας λέει: " τα νερά της έσβηναν τις αναμένες δάδες, μα άναβαν τις σβησμένες που πλησιάζανε στην επιφάνειά της". Κι έτσι πλάστηκε η φήμη, πως στη Δωδώνη οι χρησμοί
δίνονταν με ερμηνεία του θορύβου που έκανε το τρεχούμενο νερό, που σ' αυτό, όπως και στο θρόισμα των φύλλων, πίστευαν πως υπήρχε η έκφραση της θεϊκής θέλησης.
Η λατρεία του Δωδωναίου Διός τελούνταν από ιερείς που είχαν τα ονόματα : Σελλοί, Ελλοί, Τόμουροι, με επικεφαλής τον αρχηγό του τον Ναϊαρχο. Και ήταν ασκητές πραγματικοί, υποχρεωμένοι να ξαπλώνουν καταγής, να μην πλένουν ποτέ τα πόδια τους και θα ήταν
σίγουρα καταδικασμένοι και σε αποχή.
|
Η ΛΑΤΡΕΙΑ ΤΟΥ ΔΙΟΣ ΣΤΗΝ ΟΛΥΜΠΙΑ |